μελετάω ()
meletáō
czasownik (1.1) troszczyć się o, dbać o, zajmować się, poświęcać uwagę; studiować, rozważać, rozmyślać nadHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, wyd. 9, hasło „μελετάω”, Oxford: Clarendon Press 1940, Scaife ATLAS (1.2) ćwiczyć, praktykować, trenować, uprawiać, ćwiczyć się w czymś; o wypowiedzi lub sztuce oratorskiej: przećwiczać, przygotowywać, deklamować (1.3) o lekarzu: leczyć, zajmować się przypadkiem chorobowym; w stronie biernej o chorym lub chorobie: być leczonym, być poddawanym leczeniu
(1.1-3) czasownik I koniugacji, kontraktowy na -άω; w systemie czasu teraźniejszego odmienia się według typu τιμάω, z kontrakcją α + ε/η → α, α + ει/ῃ → ᾳ, α + ο/ω/ου → ω, np. μελετῶ, μελετᾷς, μελετᾷ, μελετῶμεν, μελετᾶτε, μελετῶσι(ν); .Thomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 313 „Present Active and Middle Systems: τιμάω”, red. Meagan Ayer, Dickinson College Commentaries, 2018 poświadczony czas przyszły strony czynnej: μελετήσω; w późniejszej grece także czas przyszły strony medialnej: μελετήσομαι.
(1.1) ἔργον τρέψας μελετᾷς βίου, ὥς σε κελεύω. → Pracę podjąwszy, dbasz o utrzymanie, jak ci nakazuję.Hezjod, Ἔργα καὶ Ἡμέραι 316, grecki tekst, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.1) δόξαν ἀρετῆς μελετῶσιν. → Dbają o sławę dzielności.Tukidydes, Historiae 6,11,6, grecki tekst, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.1) καὶ μελετήσεις ἐν αὐτῇ ἡμέρας καὶ νυκτός. → I będziesz rozmyślał nad nią dniem i nocą.Septuaginta, Joz 1,8, Josue Cod. Vaticanus + Cod. Alexandrinus, grecki tekst, Scaife Viewer (1.2) ἄλλαι θ᾽ ὅσαι λαλεῖν μεμελετήκασί που. → I wszystkie inne, które gdzieś ćwiczyły się w mówieniu.Arystofanes, Ἐκκλησιάζουσαι 119, grecki tekst, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.2) μελετᾶν τοξεύειν καὶ ἀκοντίζειν. → ćwiczyć się w strzelaniu z łuku i rzucaniu oszczepem.Ksenofont, Cyropaedia 1,2,12, grecki tekst, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.2) τὸ δὲ ναυτικὸν τέχνης ἐστίν, ὥσπερ καὶ ἄλλο τι, καὶ οὐκ ἐνδέχεται, ὅταν τύχῃ, ἐκ παρέργου μελετᾶσθαι. → Rzemiosło morskie jest sztuką, jak i każde inne, i nie można go ćwiczyć dorywczo, kiedy nadarzy się okazja.Tukidydes, Historiae 1,142, grecki tekst, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.3) Τοῦτον, ὁκόταν ὧδε ἔχῃ, κατ’ ἀρχὰς μελετῇν. → Tego chorego, gdy jest w taki stanie, należy od początku leczyć.Hipokrates, Περὶ τῶν ἐντὸς παθῶν (De affectionibus interioribus) 25, wyd. Émile Littré, Oeuvres complètes d'Hippocrate, t. 7, Paris: Baillière 1851, A Digital Corpus for Graeco-Arabic Studies (1.3) Ἀλλὰ χρὴ παραχρῆμα μελετῇν. → Ale trzeba natychmiast leczyć.Hipokrates, Περὶ τῶν ἐντὸς παθῶν (De affectionibus interioribus) 26, wyd. Émile Littré, Oeuvres complètes d'Hippocrate, t. 7, Paris: Baillière 1851, A Digital Corpus for Graeco-Arabic Studies (1.3) Αὕτη ἡ νοῦσος τοῖσι πολλοῖσιν, ἢν παραχρῆμα μελετηθῇ, ἐν τάχει ἐξέρχεται. → Ta choroba u większości, jeśli natychmiast zostanie leczona, szybko ustępuje.Hipokrates, Περὶ τῶν ἐντὸς παθῶν (De affectionibus interioribus) 34, wyd. Émile Littré, Oeuvres complètes d'Hippocrate, t. 7, Paris: Baillière 1851, A Digital Corpus for Graeco-Arabic Studies
(1.1) μελετάω + dopełniacz → troszczyć się o kogoś / coś, dbać o kogoś / coś (1.1-2) μελετάω + biernik → zajmować się czymś, studiować / rozważać / ćwiczyć coś (1.2) μελετάω + bezokolicznik → ćwiczyć się w wykonywaniu czynności, praktykować czynność (1.2) μελετάω + celownik → ćwiczyć się w posługiwaniu się czymś (1.1) μελετάω + ἐν + celownik → zajmować się czymś, rozmyślać nad czymś
W dialekcie attyckim czasownik jest kontraktowany, dlatego obok lematycznego μελετάω występują w systemie czasu teraźniejszego formy takie jak μελετῶ, μελετᾷς i μελετᾷ. Znaczenie (1.3) jest rzeczywistym specjalistycznym użyciem medycznym, a nie swobodnym przekładem znaczenia „zajmować się”. LSJ poświadcza je wprost u Hipokratesa zarówno w stronie czynnej, jak i biernej.