πρόσωπον ()
prósōpon
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) twarz, obliczeHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „πρόσωπον”, Logeion, University of Chicago (1.2) powierzchnia, front, przód; wygląd, wygląd zewnętrzny (1.3) maska; rola, postać, charakter sceniczny
(1.1-3) πρόσωπον, -ου, τό; rzeczownik rodzaju nijakiego II deklinacji; odmiana według wzorca τέκνον, -ου, τό. w języku epickim występuje również: mianownik, biernik i wołacz liczby mnogiej προσώπατα oraz celownik liczby mnogiej προσώπασι.
(1.1) χαρίεν δ᾽ ᾔσχυνε πρόσωπον → zeszpecił piękną twarzHomer, Ἰλιάς 18.24, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.1) χαρίεν κατέχουσι πρόσωπον → okrywają piękną twarzὝμνος εἰς Ἥλιον 31.12, Scaife Viewer (1.1) καὶ νιψάμενος τὸ πρόσωπον ἐξελθὼν ἐνεκρατεύσατο → i umywszy twarz, wyszedł i opanował sięSeptuaginta, Γένεσις 43,31, Deutsche Bibelgesellschaft (1.2) πηγὴ δὲ ἀνέβαινεν ἐκ τῆς γῆς καὶ ἐπότιζεν πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς → źródło zaś wznosiło się z ziemi i nawadniało całą powierzchnię ziemiSeptuaginta, Γένεσις 2,6, Deutsche Bibelgesellschaft (1.2) πρό τοῦ διασπαρῆναι ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς → zanim zostaniemy rozproszeni po całej powierzchni ziemiSeptuaginta, Γένεσις 11,4, Deutsche Bibelgesellschaft (1.2) ὑποκριταί, τὸ πρόσωπον τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ οἴδατε δοκιμάζειν → obłudnicy, wygląd ziemi i nieba umiecie rozpoznawaćNovum Testamentum Graece, wyd. 28, Łk 12,56, Deutsche Bibelgesellschaft (1.3) οἷον εὐθὺς τὸ γελοῖον πρόσωπον αἰσχρόν τι καὶ διεστραμμένον ἄνευ ὀδύνης → na przykład komiczna maska jest czymś brzydkim i zniekształconym bez bóluArystoteles, Ποιητική 1449a36–37, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.3) τίς δὲ πρόσωπα ἀπέδωκεν ἢ προλόγους ἢ πλήθη ὑποκριτῶν καὶ ὅσα τοιαῦτα, ἠγνόηται → nie wiadomo, kto wprowadził maski, prologi albo liczbę aktorów i tym podobne rzeczy (1.3) τοῦτό μοι τὸ πρόσωπον ἀνάλαβε → podejmij dla mnie tę rolęEpiktet, Διατριβαί 1.29.57, tekst przekazany przez Arriana, Scaife Viewer
(1.1) κατὰ πρόσωπον → naprzeciw, twarzą w twarz (1.2) ἐπὶ προσώπου + → na powierzchni czegoś (1.3) πρόσωπον ἀναλαμβάνειν → podejmować rolę, przyjmować rolę
u Homera πρόσωπον występuje zasadniczo w liczbie mnogiej również w odniesieniu do twarzy jednej osoby; wyjątkiem wskazywanym przez LSJ jest Iliada 18.24, gdzie występuje liczba pojedyncza.