ἐκγελάω ()

ekgeláō

czasownik (1.1) wybuchać śmiechem, śmiać się głośnoHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ἐκγελάω”, Scaife ATLAS (1.2) w grece Septuaginty, przechodnio: wyśmiewać, wyszydzać, traktować z pogardą, czynić pośmiewiskiemTakamitsu Muraoka, The Wisdom of Solomon in the Septuagint, Orbis Biblicus et Orientalis 304, Peeters, Leuven 2024, s. 38 (1.3) przenośnie, o płynie: wydobywać się z bulgotem, tryskać

(1.1-3) czasownik kontraktowy na -άω, należący do I koniugacji; w systemie praesentis samogłoska α tematu ulega kontrakcji z samogłoską końcówki, por. ἐκγελῶ, ἐκγελᾷς, ἐκγελᾷ, ἐκγελῶμεν, ἐκγελᾶτε, ἐκγελῶσι(ν).Wilfred E. Major, Michael Laughy, Ancient Greek for Everyone, „-άω Contract Verbs: Present Indicative Active”, Dickinson College Commentaries występuje również regularny aoryst czynny, np. ἐξεγέλασε, oraz epicki aoryst ἐξεγέλασσα; w Septuagincie występuje również futurum medialne, np. ἐκγελάσεται.

(1.1) ἡδὺ δʼ ἄρʼ ἐκγελάσας μετεφώνεεν οἷς ἑτάροισι → serdecznie wybuchnąwszy śmiechem, odezwał się do swoich towarzyszyHomer, Ὀδύσσεια 16.354, Scaife ATLAS (1.1) ἡδὺ δʼ ἄρʼ ἐκγελάσας μετεφώνει μνηστήρεσσιν → serdecznie wybuchnąwszy śmiechem, odezwał się do zalotnikówHomer, Ὀδύσσεια 18.35, Scaife Viewer (1.1) ἐνταῦθα μὲν δὴ ὅ τε Κῦρος ἐξεγέλασε καὶ οἱ ἄλλοι ὁμοίως → wtedy Cyrus wybuchnął śmiechem, a inni podobnieKsenofont, Κύρου παιδεία 8.4.22, Scaife Viewer (1.2) ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται αὐτούς, καὶ ὁ κύριος ἐκμυκτηριεῖ αὐτούς → ten, kto mieszka w niebiosach, wyśmieje ich, a Pan wyszydzi ichSeptuaginta, Ψαλμοί 2,4, Deutsche Bibelgesellschaft (1.2) ὁ δὲ κύριος ἐκγελάσεται αὐτόν, ὅτι προβλέπει ὅτι ἥξει ἡ ἡμέρα αὐτοῦ → Pan zaś wyśmieje go, ponieważ widzi, że nadejdzie jego dzieńSeptuaginta, Ψαλμοί 36,13, Deutsche Bibelgesellschaft (1.2) ὄψονται καὶ ἐξουθενήσουσιν· αὐτοὺς δὲ ὁ κύριος ἐκγελάσεται → ujrzą i wzgardzą, ich zaś Pan wyśmiejeSeptuaginta, Σοφία Σαλωμῶνος 4,18, Deutsche Bibelgesellschaft (1.3) ἔνθεν ἐκγελᾷ ὀστέων ῥαγέντων φόνος → stąd z bulgotem wypływa krew z strzaskanych kościEurypides, Τρῳάδες 1176–1177, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”

(1.2) ἐκγελάω + → wyśmiewać kogoś, wyszydzać kogoś, traktować kogoś z pogardą

w grece klasycznej ἐκγελάω jest zasadniczo nieprzechodnie i oznacza „wybuchać śmiechem, śmiać się głośno”. W grece Septuaginty poświadczone jest natomiast użycie przechodnie z osoby w znaczeniu „wyśmiewać, traktować z pogardą, czynić pośmiewiskiem”. LSJ poświadcza także epicki aoryst ἐξεγέλασσα.