ταράσσω ()
tarássō
czasownik (1.1) fizycznie: poruszać, wzburzać, mieszać, wstrząsaćHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ταράσσω”, Logeion, University of Chicago (1.2) niepokoić, trwożyć, wzburzać, zakłócać spokój; w stronie medialno-biernej: niepokoić się, być wzburzonym, być zaniepokojonym (1.3) wprowadzać zamęt, wprowadzać nieład, dezorganizować, wzniecać (wojnę, zamieszanie)
(1.1-3) czasownik I koniugacji; w systemie praesentis odmiana według I koniugacji. Formy podstawowe: ταράσσω, ταράξω, ἐτάραξα, τετάραχα, τετάραγμαι, ἐταράχθην.Peter Hulse, Apollonius: Argonautica Book IV, słowniczek do w. 737–830, hasło „ταράσσω”, Dickinson College Commentaries
(1.1) Ὣς εἰπὼν σύναγεν νεφέλας, ἐτάραξε δὲ πόντον → tak powiedziawszy, zgromadził chmury, a wzburzył morzeHomer, Ὀδύσσεια 5.291, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.1) ταράξω πέλαγος Αἰγαίας ἁλός → wzburzę toń Morza EgejskiegoEurypides, Τρῳάδες 88, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.1) βροντήμασι χθονίοις κυκάτω πάντα καὶ ταρασσέτω → niech podziemnymi grzmotami wszystko miesza i wstrząsaAjschylos, Προμηθεὺς δεσμώτης 993–994, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.2) Ταράσσει τοὺς ἀνθρώπους οὐ τὰ πράγματα, ἀλλὰ τὰ περὶ τῶν πραγμάτων δόγματα → ludzi nie niepokoją rzeczy, lecz sądy o rzeczachEpiktet, Ἐγχειρίδιον 5.1, Dickinson College Commentaries (1.2) τοῦτο δὴ πρῶτον αὐτὸν ταράττει παρὰ γνώμην γεγονός → to, co wydarzyło się wbrew oczekiwaniom, najpierw niepokoi goDemostenes, Ὀλυνθιακὸς αʹ 1.21, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.2) Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία → niech wasze serce nie trwoży sięNovum Testamentum Graece, wyd. 28, J 14,1, Deutsche Bibelgesellschaft (1.3) τούτων πάντων ἕνεκα τυράννῳ ἀεὶ ἀνάγκη πόλεμον ταράττειν → z tych wszystkich powodów tyran musi zawsze wzniecać wojnęPlaton, Πολιτεία 567a, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.3) ἀλλ᾽ ἐν ᾧ ταράττονται τῶν πεζῶν χωρίς ὄντες → lecz gdy są w zamęcie, będąc oddzieleni od wojsk lądowychPlutarch, Θεμιστοκλῆς 12.4, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη” (1.3) ἦλθον κἀκεῖ σαλεύοντες καὶ ταράσσοντες τοὺς ὄχλους → przyszli i tam, wzburzając i wprowadzając zamęt w tłumachNovum Testamentum Graece, wyd. 28, Dz 17,13, Deutsche Bibelgesellschaft
(1.1-3) ταράσσω + → poruszać / wzburzać / niepokoić / dezorganizować kogoś lub coś (1.2-3) ταράσσομαι → być zaniepokojonym, być wzburzonym, znajdować się w zamęcie
(1.1) ταράσσω πόντον / πέλαγος → wzburzać morze (1.3) πόλεμον ταράσσω → wzniecać wojnę
rzeczowniki: ταραχή, τάραχος
w dialekcie attyckim regularnie występuje postać ταράττω zamiast ταράσσω; obie postacie reprezentują ten sam czasownik. perfectum activi τετάραχα może mieć znaczenie stanu wynikowego „być w zamęcie, być wzburzonym”.